آیا برایتان پیش آمده که چند بار وارد رابطه‌ای شوید که در ابتدا جذاب و صمیمی به نظر می‌رسد، اما بعد از مدتی با رفتارهایی مثل کنترل‌گری، بی‌احترامی، تحقیر، بی‌توجهی یا سوءاستفاده عاطفی روبه‌رو شوید؟ اگر این تجربه برایتان تکرار شده، شاید از خودتان پرسیده باشید: «چرا همیشه آدم‌های اشتباه وارد زندگی من می‌شوند؟»
گاهی تکرار روابط ناسالم باعث می‌شود تصور کنید مشکلی در انتخاب‌هایتان وجود دارد. اما مسئله معمولاً پیچیده‌تر از این است. الگوهای تربیتی، تجربه‌های گذشته، باورهایی که درباره عشق و رابطه دارید و حتی میزان آشنایی شما با مرزهای سالم می‌توانند در شکل‌گیری این روابط نقش داشته باشند.
چرا افراد سمی وارد زندگی شما می‌شوند؟
یکی از دلایل مهم جذب افراد سمی، آشنا بودن یک الگوی رفتاری برای شماست. اگر در گذشته بارها با بی‌توجهی، انتقاد، کنترل یا نادیده گرفته‌شدن مواجه شده باشید، ممکن است ناخودآگاه چنین رفتارهایی را در روابط آینده طبیعی تصور کنید.
این موضوع به معنای آن نیست که شما خواهان یک رابطه ناسالم هستید. مغز انسان گاهی به سمت چیزهایی می‌رود که برایش آشنا هستند، حتی اگر آن تجربه‌ها خوشایند نباشند. به همین دلیل، برای جلوگیری از جذب افراد سمی، لازم است ابتدا الگوهای تکرارشونده روابط خود را بشناسید.
نقش عزت‌نفس در انتخاب رابطه
وقتی عزت‌نفس پایین باشد، ممکن است بیش از اندازه به تأیید دیگران نیاز داشته باشید. در چنین شرایطی احتمال دارد رفتارهایی را که برایتان آزاردهنده هستند را تحمل کنید، زیرا از دست دادن رابطه برایتان ترسناک‌تر از آسیب دیدن در آن رابطه به نظر می‌رسد.
ممکن است با خودتان بگویید «شاید زیادی حساس هستم»، «اگر بیشتر تلاش کنم، رفتار او تغییر می‌کند» یا «همه آدم‌ها ایرادهایی دارند». این افکار گاهی باعث می‌شوند نشانه‌های هشداردهنده را نادیده بگیرید.
در مسیر جذب افراد سمی، نادیده گرفتن نیازهای شخصی و ترس از تنهایی می‌تواند شما را بیشتر در روابط فرسایشی نگه دارد.
آیا مهربانی بیش از حد باعث جذب افراد سمی می‌شود؟
مهربان بودن به خودی خود مشکل نیست. مسئله زمانی ایجاد می‌شود که برای حفظ رابطه، دائماً از خواسته‌ها، نیازها و مرزهای خود عبور کنید.
اگر همیشه مسئول احساسات دیگران باشید، به‌سختی «نه» بگویید، از ناراحت کردن دیگران بترسید یا حتی هنگام رفتار نامناسب طرف مقابل، خودتان را مقصر بدانید، ممکن است نیاز داشته باشید مهارت‌های مرزبندی را تقویت کنید.
افراد سالم معمولاً می‌توانند تفاوت میان محبت و فداکاری افراطی را تشخیص دهند. در مقابل، فردی که به رعایت نکردن مرزهایش عادت کرده، ممکن است دیرتر متوجه رفتارهای ناسالم طرف مقابل شود.
چگونه چرخه روابط ناسالم را متوقف کنید؟
برای تغییر این الگو، فقط شناختن افراد سمی کافی نیست. لازم است خودتان و انتخاب‌هایتان را نیز بررسی کنید.
ابتدا روابط قبلی خود را مرور کنید. ببینید چه ویژگی‌هایی میان آن‌ها مشترک بوده است. آیا افراد انتخاب‌شده کنترل‌گر بوده‌اند؟ آیا خیلی سریع وارد صمیمیت شده‌اید؟ آیا نشانه‌های بی‌احترامی را از همان ابتدا نادیده گرفته‌اید؟
در مرحله بعد، مرزهای شخصی خود را مشخص کنید. بدانید چه رفتارهایی برایتان قابل قبول نیست و در صورت مشاهده آن‌ها چه واکنشی خواهید داشت.
همچنین بهتر است به جای توجه صرف به حرف‌های افراد، رفتار آن‌ها را در طول زمان بررسی کنید. یک رابطه سالم فقط با حرف‌های زیبا ساخته نمی‌شود؛ احترام، مسئولیت‌پذیری، ثبات رفتاری و توانایی گفت‌وگوی سالم نیز اهمیت زیادی دارند.
چه زمانی بهتر است از روانشناس کمک بگیرید؟
اگر چند رابطه مشابه را تجربه کرده‌اید و هر بار احساس می‌کنید وارد یک چرخه تکراری شده‌اید، مشاوره روان‌شناختی می‌تواند به شما کمک کند ریشه این الگو را دقیق‌تر بررسی کنید.
گاهی مسئله فقط انتخاب اشتباه نیست؛ ممکن است باورهایی درباره ارزشمندی خود، ترس از ترک شدن، وابستگی عاطفی یا تجربه‌های گذشته روی تصمیم‌های شما تأثیر گذاشته باشند.
در چنین شرایطی، روانشناس می‌تواند به شما کمک کند الگوهای فکری و رفتاری خود را بهتر بشناسید، مرزهای سالم‌تری بسازید و در انتخاب و حفظ روابط آینده آگاهانه‌تر عمل کنید. اگر احساس می‌کنید جذب افراد سمی به بخش تکرارشونده‌ای از زندگی شما تبدیل شده، دریافت کمک تخصصی می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای تغییر این چرخه باشد.
مرکز روانشناسی و مشاوره خانواده امن
اگر در روابط عاطفی، خانوادگی یا فردی خود با چنین چالش‌هایی مواجه هستید، مرکز روانشناسی و مشاوره خانواده امن می‌تواند یکی از گزینه‌های دریافت کمک تخصصی باشد. این مرکز خدمات متنوعی از جمله روان‌درمانی فردی بزرگسال، مشاوره پیش از ازدواج، زوج‌درمانی، خانواده‌درمانی، روان‌سنجی و خدمات مرتبط با سلامت روان را ارائه می‌دهد.
اگر احساس می‌کنید روابط ناسالم بر روی آرامش، اعتمادبه‌نفس یا تصمیم‌های شما تأثیر گذاشته‌اند، می‌توانید برای دریافت ارزیابی و مشاوره تخصصی، درخواست مشاوره خود را ثبت کنید. خانواده امن امکان ارائه خدمات حضوری، تلفنی و آنلاین را دارد.
جمع‌بندی
تجربه چند رابطه ناسالم لزوماً به این معنا نیست که شما «آدم‌های اشتباه» را دوست دارید یا مشکلی اساسی در شخصیتتان وجود دارد. گاهی الگوهای قدیمی، عزت‌نفس پایین، ترس از تنهایی، ناآشنایی با مرزهای سالم یا تجربه‌های گذشته باعث می‌شوند نشانه‌های یک رابطه ناسالم را دیرتر ببینید.
اگر این چرخه برایتان تکرار شده، لازم نیست منتظر بمانید تا رابطه بعدی هم به همان نتیجه برسد. شناخت الگوهای رفتاری، تقویت عزت‌نفس، یادگیری مرزبندی و کمک گرفتن از یک متخصص روانشناسی می‌تواند به شما کمک کند انتخاب‌های سالم‌تری داشته باشید و روابطی بسازید که در آن احترام، امنیت و آرامش جایگزین اضطراب و فرسودگی شود.
